شمس الدين حافظ
146
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
62 - « نصيحت من » دلم ملال گرفت از جهان و هرچه دروست * درونِ خاطر من ، كس نگنجد الّا دوست اگر ز گلشنِ وصلت ، به ما رسد بويى * دلم چو غنچه ، ز شادى نگنجد اندر پوست نصيحتِ من ديوانه ، در طريقتِ عشق * همان حكايتِ ديوانه است و سنگ و سبوست بگو به زاهد خلوتنشين كه عيب مكن * از آنكه گوشهء محرابِ ما خَمِ ابروست ميان كعبه و بتخانه هيچ فرقى نيست * به هر طرف كه نظر مىكنى بَرابَرِ اوست قلندرى نه به ريش است و موى يا ابرو * حسابِ راهِ قلندر بدانكه موى به موست گذشتن از سرِ مو در قلندرى سهلست * چو حافظ آنكه ز سر بگذرد ، قلندر اوست * توضيحات : ملال گرفت ( رنجيد - بىزار شد ) گلشن وصل ( ديدار - ملاقات ) سنگ و سبو ( داستان ديوانه و انورى و كوزه شيره است - تلميح ) موبهمو ( دقيق و باريك ) معنى بيت ( 2 ) ( اگر از گلزار وصل و ملاقات تو بويى به ما برسد و ديدار شما براى ما ميسر گردد ، دلم مانند غنچهء گل در پوست خود نمىگنجد ) معنى بيت ( 3 ) ( پند دادن به من ديوانه در طريق عشق همان حكايت ديوانه و سنگ و سبو مىباشد كه سنگ ، سبو را مىشكند و پند هم در من اثر نمىكند ) معنى بيت ( 4 ) ( به زاهد خلوتنشين بگو از اينكه محراب ما عبارت شده از گوشهء ابروى جانان ، عيب مكن ) معنى بيت ( 5 ) ( ميان كعبه و بتخانه هيچ تفاوتى نيست زيرا به هر جانب نگاه كنى آن جانب جانان است و عاشق به هر طرف نگاه كند نشانههاى محبوب ازلى را مىبيند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - دلت از دنيا و هرچه در اوست سخت بيزار و متنفر شده است و به هيچچيز رضايت ندارى و از شدت علاقه به يار و محبوب در پوست خود نمىگنجى ، بنابراين در طريق عشق نصيحت كردن به شما كه مجنون شدهايد ، مانند داستان حسين ديوانه و سنگ است كه سبو را مىشكند و فايدهبخش نمىباشد . و از اينكه ديگران به شما در اين كار و عشق خرده مىگيرند ناراحت مشو زيرا چنان حالتى پيدا كردى كه بين كعبه و بتخانه تفاوتى قايل نمىباشى و هر طرف مىروى جانان را مىبينى . 2 - قلندرى با تراشيدن موى سر و ريش و سبيل نيست زيرا حساب و طريق قلندرى بسيار دقيق و باريك و ترك اين دنياست و سر و جان بايد فدا كند . بنابراين ، بايد شما نيز دست از علايق و مادهگرايى و زيادهطلبى برداريد . 3 - در خود تغييرات كلى ايجاد كن و براى رسيدن به اين مقصود تلاش و توكل بر خداى متعال داشته باش و اينقدر وسواس و ترديد نداشته باشيد كه ترديد و دودلى خوره زندگى مىباشد . 4 - مسافرت توصيه مىشود و خريدوفروش هر دو اشكال ندارد اما از سفر كرده ، خبرى دريافت و مژدهء خوبى به شما مىرسد ، صبر كنيد . 5 - همه براى شما آرزوى كاميابى دارند ولى اگر موفق نشوى ، خطاى خود را به گردن ديگران نينداز كه خطاكار اصلى جنابعالى مىباشيد زيرا تلاش و انديشه دقيق و حسابشده ، نكردهايد . 6 - در آينده نزديك پيشنهاد خوبى به شما خواهند داد و يكى از عزيزان شما به ثروت يا مقامى خواهد رسيد . 7 - برنده : ضعفهاى خود را به خدمت توانايىهايش مىگيرد ، اما بازنده ، توانايىهاى خود را هدر مىدهد ، زيرا كه آنها را در خدمت ضعفهاى خود به كار مىگيرد . 8 - در هفته گذشته پيشامد خوبى برايتان بوجود نيامد ولى از اين ماه تحول اساسى در كار همسر يا پدر و مادرتان ايجاد مىشود ، بنابراين نگرانى شما در مورد وى چندان دور از انتظار نمىباشد ولى نبايد به اين موضوع بيش از اين دامن زد كه موجب تفرقه و جدايى بيشتر مىشود ، بلكه با درايت و كياست جلوى امور را بگيريد و با حوصله با آن مقابله كنيد كه بسيار سودمند خواهد بود .